Snoei deze acht planten niet in de herfst, en wacht tot het voorjaar

De eerste koude nachten zijn geweest, de border begint bruin te kleuren en de snoeischaar ligt binnen handbereik. Het voelt als het moment om de tuin winterklaar te maken. Toch is een flink deel van wat er nu staat beter af als je er niet aan komt. Gardeners’ World zette op 7 oktober acht planten op een rij die je in de herfst met rust laat. Hieronder staan ze per plant, met wat er misgaat als je toch knipt en wat je in plaats daarvan doet.

Waarom je in de herfst beter een stap terug doet

Er zijn drie redenen, en ze gelden voor bijna de hele tuin. Een verse snoeiwond geneest in de herfst langzaam, en in de natte maanden heeft schimmel daar vrij spel. Daarnaast lokt snoeien bij sommige planten nieuwe groei uit, en die jonge scheuten bevriezen bij de eerste nachtvorst. De derde reden zie je pas in januari. Zaadhoofden, bessen en groenblijvend blad zijn dan het enige wat de tuin nog structuur geeft, en ze zijn voedsel en schuilplek voor vogels en insecten.

Wie alles kaal knipt, heeft in februari dus een lege tuin en minder dieren die later de luizen en rupsen opruimen. Dat is precies de reden om het rustig aan te doen.

Deze acht planten laat je staan tot het voorjaar

1. Laurierkers

De laurierkers snoei je in het late voorjaar of de vroege zomer. Knip je nu, dan wordt de plant gevoelig voor vorstschade. Een haag die nu wat ruig oogt, houdt het blad gewoon tot het voorjaar, en dat is voor vogels in de winter een fijne schuilplek.

2. Steenvruchtbomen

Kers, pruim, perzik en abrikoos zijn gevoelig voor loodglans, een schimmel die via verse wonden binnenkomt en in de herfst juist actief is. Snoei deze bomen in de zomer, als de wonden snel dichtgaan. Wil je per boomsoort weten wanneer de schaar erin mag, kijk dan in ons overzicht over bomen snoeien in de herfst of het voorjaar.

3. Rododendron en azalea

Ook deze struiken zijn gevoelig voor vorst. De bovenste bladeren vormen een natuurlijke isolatielaag, en die haal je weg als je nu snoeit. Gardeners’ World noemt juli als goed moment voor de rododendron, na de bloei.

4. Siergrassen

Veel siergrassen kunnen slecht tegen kou. Het oude loof beschermt het hart van de pol, waar in het voorjaar de nieuwe scheuten uit komen. Laat het staan en knip het pas in maart of april terug. Een berijpte graspluim in de winterzon is bovendien een van de mooiste dingen die een tuin in die tijd te bieden heeft.

5. Rode kornoelje en andere winterstruiken

Deze kún je wel snoeien, maar je doet jezelf er tekort mee. De rode kornoelje krijgt in de winter oranje tot knalrode takken en is dan op zijn mooist. Snoei hem in het vroege voorjaar, dan groeien er weer jonge takken met de felste kleur.

6. Camellia, mahonie en forsythia

Bij deze struiken zitten de bloemknoppen er al. Wie nu knipt, knipt de bloei van de komende winter of het vroege voorjaar eruit. Wacht met snoeien tot de struik is uitgebloeid.

7. Boerenhortensia

De bruine, uitgebloeide bollen lijken rommelig, maar ze beschermen de knoppen eronder tegen vorst. Snoei de boerenhortensia pas in het voorjaar, als hij begint uit te lopen. In ons stuk over hortensia’s in de herfst lees je hoe je ziet welk type je hebt, want een pluimhortensia mag wel eerder terug.

8. Klimop

Klimop bloeit van september tot soms in december en is in die tijd een van de belangrijkste nectarplanten voor bijen, vlinders en zweefvliegen. De zwarte bessen die volgen zijn wintervoer voor vogels. Alleen jonge klimop, die nog niet bloeit, kun je nu nog in model knippen voordat de vorst komt. Meer over wat bijen en hommels nu nodig hebben staat in ons artikel over bijen en hommels helpen in het najaar.

Wat je in plaats daarvan doet

Niet snoeien betekent niet dat je stil hoeft te zitten. Er is genoeg te doen dat de tuin wel helpt.

• Dood, ziek of gebroken hout mag altijd weg, ook nu. Dat is geen snoeien om de vorm, maar onderhoud.
• Gereedschap schoonmaken en slijpen. Een scherpe, schone schaar maakt in het voorjaar gladde wonden die snel genezen. Wrijf de bladen af met wat spiritus en geef het scharnier een druppel olie.
• Blad op de borders laten liggen. Het beschermt de grond en de wortels, en het is een schuilplek voor egels en insecten.
• Uitgebloeide vaste planten laten staan. Holle stengels zijn winterverblijf voor wilde bijen, en zaadhoofden zijn voer voor vinken en mezen.
• Uitgebloeide hortensiabloemen drogen. Knip er een paar af die op de grond hangen, en gebruik ze binnen in een vaas of krans.

Eerlijk gezegd is dit een van de prettigste tuinadviezen van het jaar. Minder werk, een mooiere wintertuin en meer leven in het voorjaar. De snoeischaar kan nog een paar maanden in de schuur.