Nieuwe meubels en laminaat geven maanden gas af: zo houd je je huis gezond
Het RIVM scherpte de advieswaarde voor formaldehyde in huis aan. Waar het gas vandaan komt, hoe lang nieuwe meubels het afgeven en wat je zelf doet.
Een nieuwe kast, een vers gelegde laminaatvloer, gordijnen die net hangen. Het voelt als een frisse start, maar juist nieuwe spullen kunnen een gas afgeven dat je meestal niet ruikt: formaldehyde. Duurzaam Nieuws zette deze week op een rij dat het RIVM de advieswaarden voor dit gas in huis flink heeft aangescherpt. Wat betekent dat voor de lucht in jouw woning, en wat kun je er zelf aan doen?
Wat het RIVM heeft veranderd
Op 1 september 2026 publiceerde het RIVM nieuwe advieswaarden voor formaldehyde in binnen- en buitenlucht. De oude normen stamden uit de jaren zeventig en tachtig, en sindsdien is er meer bekend over de gezondheidseffecten. Voor langdurige blootstelling binnenshuis adviseert het instituut nu 7 microgram per kubieke meter. Voor kortdurende blootstelling binnen komt er een aparte waarde van 20 microgram per kubieke meter, waar eerder 120 gold.
Het zijn gezondheidskundige advieswaarden, geen metingen. Wat ze precies betekenen voor Nederlandse woningen, weet nog niemand. Het RIVM raadt daarom aan om te onderzoeken hoeveel formaldehyde er echt in huizen hangt. Het ministerie van Binnenlandse Zaken beslist uiteindelijk welke norm voor binnenlucht gaat gelden.
Een paar dingen staan wel vast. Formaldehyde kan bij inademing ogen, neus en keel irriteren. Wie het jarenlang inademt, loopt volgens het RIVM een grotere kans op kanker, vooral in de neuskeelholte. De nieuwe waarde voor langdurige blootstelling ligt bovendien ruim onder de hoeveelheid waarbij je het gas doorgaans ruikt. Je neus is dus geen goede meter.
Waar formaldehyde in huis vandaan komt
De GGD noemt formaldehyde ook wel spaanplaatgas, en dat zegt veel over de belangrijkste bron. Het zit vooral in houtvezelplaten zoals spaanplaat, MDF, HDF, triplex en multiplex. Die platen vind je in meubels, laminaat, wandpanelen en zelfs speelgoed. De lijm waarmee ze vaak gemaakt worden, ureumformaldehydelijm, breekt langzaam af en laat daarbij gas los.
Daarnaast kan formaldehyde vrijkomen uit textiel als vloerbedekking, gordijnen en meubelbekleding, en uit UF-schuim dat soms in de spouwmuur zit. Ook verbranding levert het op. Een fornuis, kaarsen, wierook, houtstook en sigarettenrook zorgen voor korte pieken. Over kaarsen en je binnenlucht en de houtkachel schreven we al eerder.
Het verschil tussen die twee soorten bronnen is belangrijk. Een kaars gaat uit. Een kast van spaanplaat staat er dag en nacht, en geeft zolang hij er staat een beetje gas af. Dat maakt meubels en vloeren de bron van langdurige blootstelling, precies waar de strengere waarde van 7 microgram over gaat.
Hoe lang geeft een nieuw meubel gas af?
Een vaste einddatum is er niet. In het bericht van Duurzaam Nieuws noemt een bron uit de meubelbranche ongeveer drie maanden waarin de uitstoot bij goed ventileren flink kan afnemen, maar dat is geen garantie voor elk meubel of elke vloer. Volgens de GGD kan het zelfs jaren duren voordat formaldehyde is uitgedampt. De uitstoot neemt wel af naarmate het materiaal ouder wordt, en een nieuw meubel geeft meer af dan een oud.
Warmte en vocht versnellen het proces. Op een warme, vochtige dag komt er meer formaldehyde vrij uit houtvezelplaten. Een kast van spaanplaat in een warme, vochtige ruimte geeft dus meer af dan dezelfde kast in een koele, droge kamer.
Wat je zelf kunt doen
Ventileren is volgens de GGD de belangrijkste stap. Frisse lucht voert formaldehyde af en houdt de hoeveelheid binnen lager. Zet extra ventilatie vooral in de eerste periode na een nieuwe aankoop, maar blijf ook daarna ventileren zolang de bron in huis is. Houd ventilatieroosters open, ook nu het kouder wordt. Waarom dat zo belangrijk is, ook als je kieren dicht maakt, lees je in ons stuk over tochtstrips en ventilatieroosters.
Bij het kiezen van materialen helpt de emissieklasse. Plaatmateriaal heeft een klasse op de verpakking, en hoe lager die klasse, hoe minder formaldehyde er vrijkomt. Volgens de GGD komt uit platen met klasse E0, E0.5 en E1 weinig formaldehyde vrij. Ga je klussen of een vloer leggen, kijk daar dan naar. Wie twijfelt tussen vloeren, vindt in ons artikel over een laminaatvloer kiezen meer over de opties.
Verder adviseert de GGD om spaanplaat droog te houden en niet op extra warme plekken te gebruiken, zoals boven de cv-ketel. Dat is handig om te weten bij een inbouwkast in de bijkeuken of een plank in de badkamer.
Een duurzame keuze helpt hier toevallig ook je binnenlucht. Omdat oude meubels minder afgeven dan nieuwe, is een goed tweedehands meubel vaak een prettiger keuze voor de slaapkamer of kinderkamer dan een vers uitgepakt exemplaar. Wil je weten in welke producten formaldehyde verder kan zitten, dan verwijst de GGD naar waarzitwatin.nl.
Krijg je last van prikkende ogen, een geprikkelde neus of keel, of hoofdpijn sinds er iets nieuws in huis staat, kijk dan eerst naar de luchtverversing en naar wat je recent hebt geplaatst. Volgens de GGD nemen de klachten snel af zodra je de stof niet meer inademt, bijvoorbeeld als je naar buiten gaat. Mensen met astma of een andere longziekte kunnen er extra last van hebben.
