Zonnige week met koude nachten na storm Austen: deze tuinklussen doe je nu

De wind gaat liggen. Na storm Austen en het lagedrukgebied Boelo volgt vanaf donderdag 29 oktober een rustige, droge periode, meldt Duurzaam Nieuws op basis van de verwachtingen van het KNMI en Weeronline. Overdag wordt het 13 tot 15 graden, ’s nachts koelt het af tot 4 à 6 graden. Rond de maandwisseling zakt de middagtemperatuur naar ongeveer 10 graden, en op heldere nachten kan het begin november plaatselijk net gaan vriezen.

Voor de tuin is dat een gunstige combinatie. Je hebt een paar droge dagen om na te lopen wat de wind heeft aangericht, en de grond is nog niet koud genoeg om planten tegen te houden. Alleen de ochtenden vragen wat voorbereiding.

Eerst nalopen wat Austen heeft gedaan

Austen trok op vrijdag 23 oktober over het land, met code geel in zes provincies en windstoten van 75 tot 90 kilometer per uur. Aan de kust kon het tot 105 kilometer per uur waaien. Ook in een tuin die er van achter het raam goed uitziet, kan iets losgeraakt zijn.

Begin boven je hoofd. Kijk of er grote takken geknakt zijn of los in de boom hangen. Die haal je zo snel mogelijk weg, en tot dat gebeurd is loop je er niet onder door, adviseert Max Vandaag in zijn stuk over windschade. Twijfel je bij een oude boom of hij een volgende storm doorstaat, laat dan een boomverzorger kijken. Die kan beoordelen of de boom kan blijven staan of dat ingrijpen nodig is. Voor de komende maanden is dat geen overbodige vraag, want Austen was pas de eerste naamstorm van het seizoen.

Daarna de lagere laag. Bij struiken, vaste planten en potplanten knip je geknakte delen weg, want die sterven toch af. De plant steekt zijn energie dan in wat nog gezond is. Een plant met geknakte stengels maar hele wortels herstelt zich meestal vanzelf. Is een jonge boom scheefgewaaid, zet hem dan voorzichtig recht en geef hem een paal als steun. Doe het rustig, zodat de wortels zo min mogelijk schade oplopen.

Snoei verder niet meer dan nodig. Voor veel struiken is de herfst juist niet het moment, en welke je beter met rust laat, staat in ons overzicht van planten die je niet in de herfst snoeit. Stormschade wegknippen is iets anders dan snoeien op vorm.

Blad en takken die de storm liet vallen

Na een stormachtig weekend ligt de tuin vol blad, twijgjes en soms eikels of kastanjes. De reflex is alles opruimen, maar het meeste kan blijven liggen. Blad onder struiken en in de border beschermt insecten en voedt de bodem. Haal het alleen weg waar het iets verstikt, zoals op het gazon, in de vijver of boven op lage planten.

Kleine takken die de wind uit de bomen trok, zijn bruikbaar. Leg ze op een stapel in een rustige hoek. Zo’n takkenril is beschutting voor egels, kevers en wintervogels, en als je toch al bezig bent, is een egelhuis een klus die precies in deze weken past. Wat je wel opruimt, is wat niet in de tuin hoort. Plastic en ander afval dat de wind in je border blies, schaadt bodem en dieren.

Gebruik de droge dagen om te planten

Een droge week met middagen van rond de 13 graden is goed plantweer. De grond is nog warm van de zomer en werkbaar, en wat je nu plant, kan voor de winter wortels maken. Dat geldt voor vaste planten, voor knoflook en voor de laatste voorjaarsbollen.

Plant je iets op een plek waar de wind vrij spel heeft, kies dan soorten die er tegen kunnen. Max Vandaag noemt onder meer heide, Skimmia, lavendel en ooievaarsbek als kleine, stevige planten, taxus, haagbeuk en hulst voor een haag, en siergrassen als Miscanthus en Stipa. Zet ze in de volle grond, want potten waaien eerder om. Kies je toch een pot, zet hem dan uit de wind.

Geef wat je plant een flinke gieter water, ook al is het herfst. Na een droge, zonnige week kan de bovenlaag sneller uitdrogen dan je denkt, en een nieuwe plant heeft zijn wortels nog niet diep zitten.

Koude nachten: wat je nu klaarzet

Het grote verschil deze week zit tussen middag en vroege ochtend. Op heldere nachten koelt het snel af, en begin november is lichte vorst volgens de verwachtingen een regionale mogelijkheid, geen voorspelling voor het hele land. Het KNMI rekent voor de komende periode op temperaturen rond het langjarig gemiddelde, dus vroeg winterweer is niet het meest waarschijnlijke scenario.

Dat betekent dat je niet alles hoeft in te pakken, maar wel klaar moet staan. Leg vliesdoek of een oude jutezak binnen handbereik voor potplanten die een koude ochtend slecht verdragen. Zet potten die op de grond staan op pootjes of een plankje, zodat het water weg kan. Wat precies vorstgevoelig is en hoe je het afdekt, staat in ons stuk over de eerste nachtvorst.

Houd ook de verwachting voor je eigen regio in de gaten. De temperatuur bij jou in de buurt bepaalt of het een frisse ochtend wordt of een ochtend onder nul, en een tuin in een open polder koelt anders af dan een stadstuin tussen muren. Kijk op een heldere avond even naar de lucht. Geen wolken betekent dat de warmte van de dag snel verdwijnt.

Een rustige week na een storm is daarmee vooral een kans. Herstellen wat kapot is, planten wat nog kan en klaarleggen wat je straks nodig hebt. De rest mag blijven liggen.