Chrysanten op het graf met Allerheiligen: zo kies je er een zonder gif

Zondag is het Allerheiligen, maandag Allerzielen. Voor veel mensen is dat het moment om een pot chrysanten op het graf van een ouder of grootouder te zetten. Juist over die bloem verscheen vandaag een opvallend bericht. Duurzaam Nieuws zette Belgisch onderzoek op een rij waaruit blijkt dat chrysanten resten van tientallen bestrijdingsmiddelen kunnen dragen. Wat er precies gemeten is, en wat je ermee kunt als je deze week bloemen koopt.

Wat de onderzoekers vonden

Het onderzoek komt van Gembloux Agro-Bio Tech, onderdeel van de Universiteit van Luik. In een studie uit 2016 kochten de onderzoekers 90 boeketten bij 50 Belgische bloemisten, waaronder 20 met chrysanten. In die chrysantenboeketten vonden ze samen 31 verschillende werkzame stoffen, gemiddeld 6,2 per boeket en in één boeket zelfs 15. Rozen scoorden nog hoger, met gemiddeld 13,6 stoffen per boeket.

Vervolgonderzoek keek naar de mensen die er dagelijks mee werken. Op handschoenen van twintig bloemisten werden 111 verschillende stoffen aangetroffen, en in hun urine sporen van 56 bestrijdingsmiddelen en 14 afbraakproducten. De onderzoekers zeggen er zelf bij dat dit geen maat is voor gezondheidsschade, en dat de sporen niet alleen van chrysanten komen, omdat bloemisten met veel soorten werken.

Voor Nederland zijn er geen vergelijkbare metingen op boeketten. De NVWA deed in 2024 en 2025 71 inspecties bij snijbloemtelers in kassen, maar die controleren of telers zich aan de regels houden, niet hoeveel er op de bloem achterblijft.

Wat dit voor jou betekent bij het graf

Een chrysant eet je niet, en daarom gelden er voor bloemen geen maximale gehaltes zoals bij groente en fruit. Wie een paar keer per jaar een pot op het graf zet, heeft er veel korter mee te maken dan een bloemist die er dagelijks mee werkt. Handschoenen bij het planten en daarna je handen wassen is wel verstandig. Het verhaal gaat vooral over de mensen in de keten en over wat er via gietwater en bodem op de begraafplaats terechtkomt. Wie bij groente al bewust kiest, zoals in ons stuk over welke groente en fruit je beter biologisch koopt, kan die lijn hier gewoon doortrekken.

Opvallend vinden wij dat “lokaal” geen garantie is. De chrysanten en gerbera’s in het onderzoek kwamen doorgaans uit België en Nederland, en toch zaten er veel resten op. Herkomst zegt dus iets over transport, maar niet over de middelen die in de kas zijn gebruikt.

Zo kies je een bloem met minder gif

Vraag bij de bloemist of het tuincentrum gewoon naar de teler en de teeltwijze. Een keurmerk helpt. On the way to PlanetProof is een onafhankelijk keurmerk voor onder meer sierteelt en staat bij Milieu Centraal tussen de topkeurmerken, al meldde Radar dat het niet alle chemische middelen uitsluit. MPS is breder verspreid, maar volgens de Consumentenbond lastig te lezen voor consumenten. Biologisch geteelde bloemen met het EU-biologisch logo zijn het strengst, maar je moet er vaak gericht naar vragen.

Een andere route is kiezen voor iets wat blijft staan. Een winterharde chrysant in de volle grond kan jaren meegaan als je hem goed verzorgt, zoals we eerder beschreven in chrysanten na de bloei in leven houden. Ook heide, een kleine vaste plant of een zelf geplukte tak uit eigen tuin maakt een graf mooi, en dan weet je precies wat er wel en niet op zit.