Een duurzame kinderkamer inrichten: waar je op let bij meubels en verf

Een kinderkamer verandert sneller dan elke andere kamer in huis. De babykamer van nu is over een paar jaar een speelkamer en daarna de kamer van een tiener met een eigen smaak. Duurzaam Nieuws zette op 12 november op een rij hoe je zo’n kamer inricht zonder bij elke fase opnieuw te kopen. Dat is de ene helft van een duurzame kinderkamer. De andere helft gaat over iets wat je niet ziet maar wel inademt, en juist in de kamer waar een kind de meeste uren slaapt telt dat dubbel.

Meubels die meegroeien

Het uitgangspunt van de gids is eenvoudig. Een bed dat vandaag precies past, is over een paar jaar te klein, en elke keer iets nieuws kopen is duur en weinig duurzaam. Kies daarom vanaf het begin meubels die meerdere fases aankunnen.

Voor het bed zijn er twee routes. Een meegroeibed wordt letterlijk langer naarmate je kind groeit. Een twijfelaar is een bed van 120 of 140 centimeter breed, ruim voor een kleuter en nog steeds comfortabel voor een tiener. Kies een eenvoudig en tijdloos model, dat je later eventueel nog een andere kleur kunt geven.

Hetzelfde geldt voor de kast, het nachtkastje en het bureau. De gids raadt massief hout aan boven kunststof of dun plaatmateriaal, omdat het langer meegaat, en neutrale kleuren zoals wit of zwart, die bij elke leeftijd passen. Een bureau dat in hoogte verstelbaar is, gaat van de lagere school tot de middelbare school mee. Wil je iets veranderen, dan is een nieuwe kleur verf of andere handgrepen vaak genoeg.

Tweedehands is volgens de gids de vanzelfsprekende volgende stap. Kringloopwinkels en tweedehandssites hebben veel kinderbedden, kasten en bureaus, en soms kun je iets gratis ophalen. Kijk ook in eigen huis: een commode kan een opbergkast worden en een oude eettafel een bureau. Meer over die gewoonte lees je in ons stuk over tweedehands kopen als gewoonte.

Wat nieuwe meubels in de lucht brengen

Hier schiet de gids tekort, en daar wil je juist bij stilstaan. Nieuw plaatmateriaal en laminaat geven nog lange tijd formaldehyde af aan de lucht, een gas dat je bij lage hoeveelheden niet ruikt. In ons eerdere stuk over nieuwe meubels die maanden gas afgeven staat wat dat betekent en hoe je ermee omgaat.

Voor een kinderkamer volgen daar drie praktische dingen uit. Ten eerste is een tweedehands kast of bed vaak de gezondste keuze, omdat het uitdampen dan grotendeels al achter de rug is. Ten tweede helpt het om nieuwe meubels ruim op tijd in huis te halen, bijvoorbeeld een paar maanden voor de geboorte of de verhuizing naar een eigen kamer, en de kamer in die tijd flink te ventileren. Ten derde is massief hout, dat de gids al aanraadt vanwege de levensduur, ook voor de lucht een goede keuze, omdat formaldehyde vooral uit houtvezelplaten zoals spaanplaat en mdf komt. Kies je toch plaatmateriaal, kijk dan naar de emissieklasse; volgens de GGD komt uit platen met klasse E0, E0.5 en E1 weinig formaldehyde vrij.

Dat geldt ook voor wat op de vloer komt. Speelmatten en vloerkleden liggen precies op de plek waar een kleintje kruipt en speelt; in ons stuk over natuurlijke speelmatten lees je waar je daarbij op let.

Verf: kies watergedragen en lucht weken door

Een nieuwe kleur op de muur of een opgeknapt tweedehands kastje is snel gedaan, maar met verf haal je zelf oplosmiddelen in huis. Het RIVM schrijft dat oplosmiddelen in veel verven, lijmen en spuitbussen verdampen tijdens het gebruik en irritatie, hoofdpijn en vermoeidheid kunnen veroorzaken. Spuitnevel adem je bovendien makkelijk in.

Het advies van het RIVM voor ruimtes met kinderen is helder en thuis net zo bruikbaar.

• Gebruik verf en lijm op waterbasis.
• Schilder niet terwijl de kinderen erbij zijn.
• Lucht na het schilderen tot de geur weg is, en blijf daarna nog enkele weken extra luchten, ook bij verf op waterbasis.

Dat laatste punt verrast veel mensen. Watergedragen verf ruikt minder, maar ook die geeft na het drogen nog een tijd stoffen af. Plan het schilderwerk dus niet de week voordat je kind in de kamer gaat slapen, maar ruim van tevoren.

Op het etiket van de verfpot staat hoeveel oplosmiddel erin zit, in gram per liter, al is dat vaak klein gedrukt. Kassa liet in 2013 zien hoe groot de verschillen zijn: sommige doe-het-zelfverf bevatte toen 400 gram per liter, terwijl een acrylverf in hun test op 10 gram per liter uitkwam. Kijk daar dus even naar voordat je afrekent. Restjes verf en het spoelwater van je kwasten horen overigens niet door de gootsteen maar bij het klein chemisch afval.

Textiel dat lang meegaat

Een kinderkamer krijgt zijn sfeer vooral van wat je makkelijk kunt wisselen: een vloerkleed, kussens, gordijnen en beddengoed. Daar zit ook de ruimte om met de jaren mee te veranderen zonder de meubels te vervangen.

Voor beddengoed noemt de gids biologisch katoen en linnen als verantwoorde keuze. Let op de herkomst en op keurmerken, en vooral op de kwaliteit. Beddengoed dat goed gemaakt is, gaat jaren mee en kan daarna naar een volgende eigenaar of de lappenmand.

Zo kom je op een kamer met weinig spullen die lang meegaan: een bed dat meegroeit, meubels van hout of uit de kringloop, verf op waterbasis die ruim van tevoren is opgedroogd, en textiel dat je wisselt als de smaak verandert.