Chocoladeletters van topchefs: wat erin zit en hoe je bewust kiest

De chocoladeletters liggen al weken in de winkel, en elk jaar komen er nieuwe smaken bij. Dit jaar zet Jamin er een reeks van drie topchefs naast. Dat roept een vraag op die verder gaat dan smaak: wat zit er eigenlijk in zo’n letter, waar komt de cacao vandaan en hoe kies je er een waar je je ook na pakjesavond nog goed bij voelt? Een paar dingen op de verpakking vertellen je meer dan de kleur van de wikkel.

Wat Jamin dit jaar brengt

Volgens Foodies werkte Jamin voor zijn nieuwe reeks samen met Dick Middelweerd van De Treeswijkhoeve, Soenil Bahadoer van GEM. en Nelson Tanate van De Librije. Elke chef ontwierp een eigen letter met Valrhona-chocolade, uitgewerkt met chocolatier BonTom. De smaken zijn karamel met PX-sherry en Noordzeezout, chai met kardemom, en banaan met pinda en kokos. In de webshop van Jamin heten ze Karamel Reserva, Bombai Chai en Pisang Perfect. Ze liggen sinds half oktober tijdelijk in de winkels en online.

Het zijn feestelijke letters om cadeau te doen of te delen, en dat is een prima reden om er een te kopen. Wie bewust wil kiezen, kijkt alleen nog naar een paar andere dingen dan de naam van de chef.

In een gewone letter zit bijna overal hetzelfde

Foodies proefde in een eerdere blinde test elf melkchocolade letters uit supermarkten, drogisterijen en van Jamin. Opvallend was dat de ingrediëntenlijsten vrijwel gelijk waren: suiker, cacaoboter, cacaomassa, volle melkpoeder, een emulgator en vanille of aroma. Het cacaogehalte van die melkchocolade lag meestal tussen 25 en 30 procent. Het grootste deel van een melkletter is dus suiker en melk.

Daar is niets mis mee, want het is snoep. Maar het helpt om te weten waar de verschillen wel zitten.

• Puur heeft een hoger cacaogehalte en meestal minder suiker. Op de verpakking staat het percentage.
• Melk is de klassieker, met een kwart tot een derde cacao.
• Wit bevat cacaoboter maar geen cacaomassa, en daardoor naar verhouding de meeste suiker en melk.
• Gevulde letters hebben een langere ingrediëntenlijst. Bij de bijzondere smaken die Foodies in 2025 testte, vond de redactie een aantal letters erg kunstmatig smaken.

Over de vraag of pure chocolade echt gezonder is, schreven we eerder een apart stuk: is pure chocolade gezond?

Het keurmerk zegt meer dan de chef

Wie bewust kiest, kijkt vooral naar waar de cacao vandaan komt. Volgens Milieu Centraal komt cacao vooral uit Ivoorkust en Ghana, en gaat de teelt vaak samen met ontbossing, uitbuiting en kinderarbeid. Keurmerken zoals Fairtrade en Rainforest Alliance stellen eisen aan eerlijke handel en arbeidsomstandigheden, maar niet elk keurmerk legt dezelfde nadruk. Het ene richt zich meer op de boer en zijn inkomen, het andere meer op natuur en milieu, en de ambitie verschilt.

Een paar dingen die je in de winkel kunt doen:

• Draai de letter om en zoek naar een keurmerklogo op de achterkant. Staat er niets, dan weet je ook niets over de herkomst van de cacao.
• Twijfel je over een logo, zoek het op in de Keurmerkenwijzer. Daar zie je per keurmerk wat het eist en hoe het scoort.
• Een bekende chocolademerknaam of een sterrenchef is geen keurmerk. Kijk bij luxe letters dus net zo goed op de achterkant als bij de huismerken.

Let op bij de Lavacake-letter van Jamin

Heb je eerder deze maand al letters gekocht, kijk dan even welke. Jamin roept de Lavacake Chocoladeletter terug die tussen 5 en 19 oktober 2026 in de winkels en online is verkocht. In een aantal letters is schimmel gevonden. Het gaat om letters met een houdbaarheidsdatum van 10 januari 2027, gemaakt door Winters. Eet ze niet op. Je kunt ze terugbrengen naar de Jamin-winkel waar je ze kocht; volgens Jamin krijg je dan je geld terug en een letter van dezelfde waarde. De terugroepactie noemt alleen deze Lavacake-letter.

Bewuster kiezen zonder het feest te missen

Bewust kiezen hoeft niet te betekenen dat er geen letter meer in de schoen gaat. Een paar keuzes maken het verschil zonder dat iemand iets mist.

Kies liever één goede letter met keurmerk dan drie losse. Wie meerdere kinderen of huisgenoten heeft, kan ook een grote letter delen in plaats van iedereen een eigen exemplaar te geven. Er blijft na 5 december vaak genoeg chocolade over.

Ga eens voor puur, of combineer: een pure letter voor de volwassenen, melk voor de kinderen. Bij de pure varianten zie je het cacaopercentage op de verpakking staan, wat de vergelijking makkelijker maakt.

Bewaar wat over is goed. Milieu Centraal raadt aan chocolade op kamertemperatuur, droog en donker te bewaren. Chocolade blijft lang goed, ook na de ten-minste-houdbaar-tot-datum. Krijgt een letter een witte waas omdat hij te warm heeft gelegen, dan kun je hem nog prima eten. Restjes smelten goed door warme melk of over een bakje havermout.

En wie zin heeft in iets bijzonders, kan net zo goed bij een lokale chocolatier binnenlopen en vragen waar de cacao vandaan komt.