Salvia stekken in september: zo kweek je gratis nieuwe planten

Salvia is een van die planten die je nooit genoeg hebt. Ze bloeien maandenlang, het blad ruikt goed als je erlangs loopt, en bijen en vlinders vinden de nectarrijke bloemen moeiteloos. Er is alleen één probleem: in een koude, natte winter kun je ze zomaar kwijtraken.

Daar is een oplossing voor die niets kost. Salvia laat zich namelijk uitzonderlijk makkelijk stekken, en september is het laatste geschikte moment van het jaar. Linda Passies legde het bij Gardeners’ World stap voor stap uit; hieronder de werkwijze plus de vier fouten waar het in de praktijk meestal op stukloopt.

Waarom je dit nu doet en niet in oktober

Salvia stek je volgens Gardeners’ World het best in april, augustus of september. De reden dat de deur nu langzaam dichtgaat is licht en warmte: een stek moet wortelen voordat de groei stilvalt, en na eind september gebeurt dat nauwelijks nog.

Het tweede argument is de winter zelf. Een salvia die in natte klei staat overleeft een zachte winter meestal wel en een strenge natte winter vaak niet. Wie stekt heeft daar een verzekering tegen: de moederplant mag doodgaan, want je hebt binnen al vijf nieuwe staan. Wil je ook de moederplant beschermen, geef die dan in de late herfst een laag mulch, of haal hem uit de grond en laat hem binnen overwinteren.

Wees niet zuinig met het aantal stekken. Uitval hoort erbij, en tien stekken nemen kost precies evenveel moeite als drie.

Wat je nodig hebt

• Een salvia waar je stek van mag halen
• Een scherp en schoon mes, geen botte schaar
• Een plastic zakje om de stekken vochtig te houden
• Kleine potjes
• Waterdoorlatende potgrond of stekgrond, eventueel aangevuld met grind of scherp zand

Stap voor stap

1. Neem een zijscheut zonder bloem

Stekken haal je van een zijscheut: de scheut die tussen een bladpaar en de hoofdstengel groeit, vergelijkbaar met een dief bij tomaten. Kies er een zonder bloemknop, want een stek die nog aan bloeien denkt steekt zijn energie niet in wortels.

Stop de scheuten meteen in een plastic zakje. Ze drogen sneller uit dan je denkt. Stek je meerdere soorten tegelijk, schrijf dan de naam op het zakje, want in potgrond lijkt alles op elkaar.

2. Maak de stek klaar

Snijd de scheut af tussen twee bladknopen; bij salvia maakt de precieze plek niet veel uit. Haal daarna de onderste bladeren weg met dat scherpe mes, zo dicht mogelijk langs de stengel. Je houdt één bladpaar over, dus twee blaadjes. Zijn die twee erg groot, snijd ze dan doormidden. Elk vierkant centimeter blad verdampt vocht dat de stek nog niet kan aanvullen.

Snijd tot slot een klein stukje van de onderkant af, zodat je een vers, schoon snijvlak hebt.

3. Zet ze in de pot

Vul een potje met grond die goed water doorlaat. Bij twijfel meng je er grind of scherp zand doorheen. Maak met een pen of pootstokje een gaatje en zet de stek daar voorzichtig in, zodat je het uiteinde niet beschadigt: juist daar moeten de wortels ontstaan.

Zet de stekken aan de rand van de pot. Ze lijken daar beter te wortelen, en je kunt er meer kwijt in één potje. Geef daarna ruim water, maar voorzichtig.

4. Geef ze de juiste plek

Licht, maar geen directe zon. In de volle zon droogt een stek zonder wortels binnen een dag uit. De lucht eromheen moet vochtig blijven, en dat regel je op een van deze manieren: een plastic zakje over de pot met een elastiekje eromheen, of twee tot drie keer per dag benevelen. Staat de pot in een kas, dan is schermen tegen felle zon extra belangrijk.

Bij een zakje moet je wel dagelijks even kijken. Zie je dikke druppels aan de binnenkant staan, haal het er dan een uur af om te luchten.

De vier fouten die het meestal laten mislukken

1. Een scheut met bloem nemen. Verreweg de meest gemaakte fout in september, omdat de plant dan vol knop staat en scheuten zonder bloem schaars zijn. Zoek dieper in de plant, daar zitten ze wel.
2. Te veel blad laten zitten. Drie of vier bladparen voelt royaal maar is een lek. Eén bladpaar, en zo nodig gehalveerd.
3. Te natte grond. Salviastekken rotten eerder weg dan dat ze verdrogen. Gewone potgrond uit de zak houdt te veel water vast; meng er iets grofs doorheen.
4. Te vroeg aan ze zitten. Wortels vormen zich in twee tot vier weken. Elke keer dat je een stek uit de grond trekt om te kijken, begin je opnieuw.

Overwinter de gewortelde stekken vorstvrij en licht, bijvoorbeeld in een koude kas, een onverwarmde serre of op een koele vensterbank. In mei kunnen ze naar buiten. En dan heb je waar het uiteindelijk om gaat: vijf salvia’s op de plek waar er eerst één stond, en een border die volgend jaar veel meer bestuivers trekt. Welke planten daar verder bij helpen, zetten we op een rij in ons stuk over een bijenvriendelijke tuin.