Kauwgom laat honderden plasticdeeltjes los: welke soort je beter kiest

Een stukje kauwgom na de lunch, eentje in de auto, nog eentje voor een afspraak. Het is een gewoonte waar weinig mensen bij stilstaan. Een kleine proef van de Amerikaanse universiteit UCLA laat zien dat er tijdens het kauwen microplastics in je speeksel terechtkomen. De logische vervolgvraag is dan welke kauwgom je beter kunt kiezen. Het eerlijke antwoord is minder simpel dan je zou hopen.

Duurzaam Nieuws zette het onderzoek op 21 oktober op een rij. Per gram kauwgom komen gemiddeld zo’n honderd microplasticdeeltjes vrij. Wij kijken wat dat zegt over je keuze in de winkel, en wat je met je kauwgedrag zelf in de hand hebt.

Wat de onderzoekers precies deden

Promovenda Lisa Lowe en universitair hoofddocent Sanjay Mohanty testten tien gangbare merken. Eén proefpersoon kauwde van elk merk zeven stukjes, steeds vier minuten lang. Het speeksel werd verzameld en onderzocht op plasticdeeltjes. In een aparte proef namen ze twintig minuten lang monsters om te zien hoe snel de deeltjes vrijkwamen.

Gemiddeld kwamen er per gram zo’n honderd deeltjes los. Een stukje kauwgom weegt doorgaans twee tot zes gram. Bij een groot stuk kan het oplopen tot drieduizend deeltjes, maar dat is de bovengrens uit hun berekening. Voor iemand die 160 tot 180 stukjes per jaar kauwt, kwam het team uit op ruwweg dertigduizend deeltjes per jaar.

Belangrijk om erbij te zeggen. Dit is een pilotstudie met één proefpersoon. De resultaten zijn in maart 2025 gepresenteerd op een bijeenkomst van de American Chemical Society, maar waren volgens Duurzaam Nieuws nog niet gepubliceerd in een tijdschrift met onafhankelijke beoordeling. De onderzoekers hebben de grootte van de deeltjes nog niet gemeten, en juist die bepaalt of ingeslikte deeltjes gewoon je lichaam verlaten of verder komen. Wat het voor je gezondheid betekent, weet nog niemand.

Plantaardige kauwgom helpt in deze proef nauwelijks

De meeste kauwgom heeft een basis van synthetische polymeren, in feite een soort plastic. Er bestaan ook merken met een plantaardige basis, zoals chicle, het sap van de sapotilleboom waar kauwgom oorspronkelijk van werd gemaakt. Je zou verwachten dat die veel minder plastic afgeeft.

Dat bleek niet zo. De vijf synthetische merken gaven gemiddeld 104 deeltjes per gram af, de vijf plantaardige 96. Lowe zei daarover dat het team eerst dacht dat synthetische kauwgom veel meer zou afgeven, “omdat de basis een soort plastic is”. In beide groepen vonden ze bovendien dezelfde synthetische polymeren. Hoe die in de plantaardige kauwgom terechtkomen, onderzoekt het team nog. Het kan aan de productie liggen, aan de verpakking of aan andere ingrediënten.

Een eerdere communicatie van UCLA noemde wel uitschieters bij synthetische kauwgom tot 637 deeltjes per gram. Er zit dus spreiding tussen merken, maar de gemiddelden van beide groepen liggen dicht bij elkaar. Wie nu alleen vanwege microplastics naar een plantaardige kauwgom overstapt, schiet daar op basis van deze proef weinig mee op.

Wat wel verschil maakt

Het interessantste detail zit in de tijdsmeting. Volgens Lowe kwam bijna alles vrij in de eerste acht minuten van het kauwen. Daarna gaf de kauwgom nauwelijks nog deeltjes af. Dat heeft een praktische kant die in de berichtgeving weinig aandacht kreeg.

Als het meeste in de eerste minuten loskomt, dan bepaalt vooral het aantal stukjes dat je per dag in je mond stopt hoeveel je binnenkrijgt, niet hoe lang je op één stuk kauwt. Eén stuk een halfuur kauwen geeft dus minder deeltjes dan drie stukjes van tien minuten. Dat is onze eigen gevolgtrekking uit de meting, geen advies van de onderzoekers, maar het volgt direct uit hun cijfers.

Daarnaast is het goed om kauwgom in perspectief te zien. Microplastics zitten ook in voedsel, drinkwater en bijvoorbeeld in thee uit een plastic zakje. Over dat laatste schreven we eerder hoe je theezakjes kiest die minder plastic loslaten. Kauwgom is een bron die je volledig zelf in de hand hebt, en dat maakt hem makkelijk om op te minderen. Wie meer bronnen in huis wil aanpakken, vindt daar tips voor in ons stuk over microplastics in huis vermijden.

Welke kauwgom dan wel?

Als het je om je eigen blootstelling gaat, maakt de soort in deze proef weinig uit en telt vooral hoe vaak je een nieuw stuk neemt. Kauw je vooral voor een frisse adem, dan is een glas water of een stukje appel na het eten een prima alternatief zonder kunststof.

Gaat het je ook om het milieu, dan ligt het anders. Lowe wees op de vervuiling die ontstaat als mensen hun kauwgom op de stoep spugen. Een synthetische basis breekt buiten heel langzaam af, en de witte vlekken op pleinen en stoepen zijn daar het zichtbare bewijs van. Een plantaardige basis is daar vriendelijker voor, ook al scheelt het in je mond weinig. Gooi kauwgom hoe dan ook in de afvalbak, ingepakt in een papiertje.

Wij vinden dit een mooi voorbeeld van een etiket dat meer belooft dan het in je mond waarmaakt. Plantaardig is een prima keuze voor de stoep, maar de grootste winst voor jezelf haal je door simpelweg minder vaak een nieuw stukje te pakken.