Elektrische kachel bijzetten: wat het doet met je binnenlucht en je rekening

Bijna de helft van Nederland gaat deze winter elektrisch bijverwarmen. Dat blijkt uit een peiling van het RTL Nieuwspanel die RTL Nieuws op 20 oktober publiceerde. Dertig procent van de ondervraagden doet het al langer met een elektrische kachel, verwarming of airco, en nog eens vijftien procent heeft er na vorige winter een gekocht of is dat van plan. Intergamma, het bedrijf achter Gamma en Karwei, verkocht deze maand tot nu toe 82,4 procent meer elektrische kachels en verwarmingselementen dan in dezelfde periode vorig jaar.

De reden is helder. De gasprijs staat volgens RTL op het hoogste niveau in jaren, gemiddeld 1,77 euro per kuub in oktober 2026. Toch is een kacheltje niet vanzelf de slimme keuze. Wat het kost hangt af van welk apparaat je neemt en hoe je het gebruikt, en wat het met de lucht in je kamer doet verschilt meer dan de doos in de bouwmarkt laat zien.

Wat een dag stoken kost, met gas en met stroom

Plusonline rekende deze maand uit wat het kost om een huis een dag warm te stoken. Voor een matig geïsoleerde hoekwoning met twee bewoners en een cv-ketel kwam het blad uit op ongeveer 1.120 kuub gas per jaar voor verwarming. Bij een gasprijs van 1,73 euro per kuub en zo’n 210 stookdagen is dat gemiddeld 9,23 euro per dag. Op een koude winterdag met zes kuub gas betaal je al meer dan een tientje, schrijft Plusonline. Een jaar eerder, in oktober 2025, kwam dezelfde som nog uit op 6,72 euro.

Een elektrische kachel reken je anders uit. Je vermenigvuldigt het vermogen met het aantal uren en met je stroomprijs. RTL wijst erop dat zo’n kachel kan oplopen tot ruim boven de 2000 watt. Een kachel van 2000 watt die een uur vol aanstaat, verbruikt 2 kilowattuur. Milieu Centraal noemde in januari 2026 een stroomprijs van ongeveer 27 cent per kilowattuur voor veel huishoudens. Dan kost dat uur zo’n 54 cent, en een avond van vier uur op de bank ongeveer 2,16 euro. Staat de kachel op de halve stand van 1000 watt, dan is het de helft.

Op het eerste gezicht is dat goedkoop naast ruim negen euro gas. Maar de vergelijking klopt alleen als de cv ondertussen echt lager gaat. Een kachel verwarmt één kamer, de ketel het hele huis. Wie de thermostaat op 20 graden laat staan en daarnaast een kachel aanzet, betaalt twee keer. Het voordeel ontstaat pas als je de rest van het huis koeler laat en alleen warm maakt waar je zit. Dat lukt het best als je alleen of met z’n tweeën thuis bent. Ben je met een vol huis, dan brandt de verwarming in de woonkamer toch en wint de kachel weinig.

Je eigen getal vind je op dezelfde manier als Plusonline aanraadt voor gas. Kijk in de app van je energieleverancier wat je per dag verbruikt, en zet daar het tarief uit je eigen contract naast. Wie nog een oud, goedkoper contract heeft, komt op een heel ander bedrag uit dan iemand die nu een nieuw contract afsluit.

Welke kachel wat doet met je kamer

Bij een elektrische kachel komt er geen vuur aan te pas. Er gaat dus niets in rook op, er komt geen koolmonoxide vrij en er is geen fijnstof uit een schoorsteen. Dat is een echt verschil met een houtkachel of een open gaskachel, die zuurstof uit de kamer gebruiken. Wie hout stookt, leest in ons stuk over de houtkachel winterklaar maken hoe dat schoner kan. Toch zijn elektrische kachels onderling niet hetzelfde.

Soort	Hoe hij warmt	Wat je merkt aan de lucht	Verbruik
Ventilatorkachel	Blaast lucht langs een heet element	Snel warm, maar de luchtstroom neemt stof en haren mee door de kamer	Elke kilowattuur stroom wordt een kilowattuur warmte
Oliegevulde radiator	Warmt langzaam op en geeft de warmte daarna lang af	Geen ventilator, dus weinig luchtbeweging en stil	Zelfde rendement als de ventilatorkachel
Infraroodkacheltje of straalkachel	Gloeiend element straalt warmte naar je toe	Weinig luchtbeweging, warmte alleen recht ervoor	Volgens Milieu Centraal net zo onzuinig als een gewone elektrische kachel
Infraroodpaneel	Vlakke plaat van 60 tot 200 graden straalt naar een plek tot zo’n 3 meter	Verwarmt je lichaam en niet de lucht, dus geen stofwolk	Zuinig als bijverwarming op één plek, niet om een hele kamer warm te stoken
Vaste split-airco	Werkt als warmtepomp en haalt warmte uit de buitenlucht	Blaast warme lucht, net als een ventilatorkachel	Levert meer warmte per kilowattuur dan de andere apparaten

De infraroodinformatie komt van Milieu Centraal, dat een duidelijk onderscheid maakt tussen een paneel en een kacheltje. Een paneel boven de bank of onder het bureau kan helpen om de thermostaat van de hele woonkamer een paar graden lager te zetten. Een infraroodkachel wordt vaak als zuinig aangeprezen, maar verbruikt volgens het kenniscentrum net zo veel als elke andere elektrische kachel. Ook Plusonline noemt stoken met een vaste airco soms interessanter dan stoken met de cv. Dat komt doordat een split-airco als warmtepomp werkt. Een mobiele airco met een slang uit het raam valt daar niet onder.

Droge lucht, en waarom de kachel daar niet de schuldige is

Veel mensen merken dat de lucht naast een kachel droog aanvoelt. Dat klopt, maar de kachel haalt geen water uit de lucht. Warme lucht kan meer waterdamp bevatten dan koude. De hoeveelheid vocht in je kamer blijft gelijk, alleen het percentage op de vochtmeter daalt zodra je de kamer opwarmt. Dat werkt bij elke verwarming hetzelfde, ook bij de radiator van de cv. In ons stuk over kamerplanten die verdrogen als de verwarming aangaat lees je wat dat met je planten doet.

Wat een kachel wel verandert, is de plek. Een kleine kachel op een paar meter van de bank geeft een hete zone vlak ervoor. Zit je daar met je gezicht in de warme luchtstroom van een ventilatorkachel, dan droogt je huid en voel je je ogen sneller. Een stralingspaneel of een radiator zonder ventilator geeft dat minder. Ik zou daarom altijd kiezen voor een apparaat zonder blazer als je er lang vlak bij zit, en een ventilatorkachel bewaren voor een badkamer of werkplek die je even snel warm wilt hebben.

Blijf ook gewoon ventileren als de kachel aanstaat. Het is verleidelijk om de roosters dicht te doen zodat de warmte binnen blijft, maar dan blijft het vocht van koken, douchen en ademen hangen. Milieu Centraal adviseert dag en nacht te ventileren, het hele jaar door.

Wanneer een kacheltje de moeite waard is

Een elektrische kachel is een goede keuze voor een plek die je kort gebruikt, zoals een thuiswerkplek op zolder of de badkamer in de ochtend, en voor wie alleen thuis is en de rest van het huis koel kan laten. Hij is geen goede keuze als vervanging van de cv in een gewoon geïsoleerd huis, want dan wordt het voor je portemonnee en voor het stroomnet duur. RTL meldt dat veel kachels tegelijk op een koude dag het lokale net extra kunnen belasten.

Bouwmarkten zien volgens RTL ook meer belangstelling voor isolatiemateriaal. Dat vind ik eerlijk gezegd de interessantste regel uit het hele bericht. Een kachel lost het probleem van vanavond op. Een tochtstrip, een deurdranger of een dikker gordijn voor het raam doet dat elke avond van de winter, en daar gebruik je geen stroom voor.