Het blad dat wel weg moet: makkelijker harken en wat je met de hoop doet

De bladval is begin november in volle gang, en de reflex is bekend: hark erbij, alles op een hoop, de groene container in. Dat de meeste bladeren gewoon mogen blijven liggen, schreven we eerder al in ons stuk over wat een studie over laten liggen liet zien. Maar op sommige plekken moet het blad echt weg. Dit artikel gaat over dat deel, hoe je het met zo min mogelijk moeite bij elkaar krijgt en waarom het de tuin eigenlijk niet hoeft te verlaten.

Waar je niet aan harken ontkomt

Het lijstje is kort. Kassa noemt het gazon, de vijver en alles wat van steen is. Op gras houdt een flinke laag het zonlicht tegen, en dat geeft op den duur kale plekken. In een vijver gaat de waterkwaliteit achteruit als er veel blad in ligt, dus daar vis je het uit of span je vooraf een net. Op de stoep, het terras en de oprit vormt het een glibberige laag, zeker na regen. Vooral de looppaden wil je daarom vrij houden.

Weeronline voegt daar in zijn novemberlijst van 1 november nog twee dingen aan toe. Een bladvrij gazon voorkomt mos, en ook de dakgoot verdient deze maand een beurt, omdat een verstopte goot tot wateroverlast, schimmel en houtrot kan leiden. Dat is meteen de hele opdracht. De border, de ruimte onder de heg en de hoek achter de schuur staan er niet op.

Zo gaat het harken makkelijker

Het werk zit minder in het harken dan in het sjouwen, en daar is een simpele oplossing voor. Leg een oud laken of stuk zeil op het gras, zet de hoeken vast met een steen en hark het blad erop. Die tip komt van Kassa en scheelt je het oppakken met de handen. Daarna trek je het hele doek in één keer naar de plek waar het blad heen moet. Je hoeft het ook niet allemaal in één middag te doen. Op een gazon werkt het om vaker een klein beetje weg te halen, zodat er nergens een dikke natte laag ontstaat.

Kies een droog moment. Weer & Radar raadt aan eerst te kijken of het droog blijft, en noemt voor het oppakken een bladgrijper of bladschep. Met die twee brede handen til je in één keer op wat je anders in tien kleine porties doet.

Een blazer lijkt de kortste weg, maar past slecht bij wat je hier wilt bereiken. Volgens dezelfde bron blaast zo’n apparaat niet alleen blad weg, maar ook muizen en jonge egels. Een bladzuiger versnippert bovendien wat erin verdwijnt, ook de nuttige dieren die in het blad beschutting zochten. Kassa wijst daarnaast op het lawaai, ook bij elektrische modellen. Een bezem en een hark zijn voor een gewone tuin genoeg.

Vier plekken voor de hoop, op volgorde van moeite

De container is de laatste keus, niet de eerste. In de tuin zelf is de hoop namelijk nog iets waard.

• De border in. Dit is het minste werk. Hark het gazonblad een paar meter verder onder de struiken of tussen de vaste planten, waar het als mulch dienstdoet. Terwijl het verteert komen er voedingsstoffen vrij, en de kringloop blijft in je eigen tuin. Wil je weten wanneer zo’n laag zinvol is, lees dan ons stuk over mulchen in de herfst.
• Een winterplek voor dieren. Verzamel het blad in een hoek uit de wind en leg er kleine takken overheen, zo beschrijft Weer & Radar het. Weeronline adviseert hetzelfde met snoeihout erbij, voor egels. Hart van Nederland voegt het belangrijkste toe: verstoor zo’n hoop in de wintermaanden niet. Wil je een stap verder, dan is er ook een egelhuis in negen stappen.
• Een gaaskorf voor bladcompost. Met fijnmazig gaas maak je een eenvoudige korf waarin het blad apart kan verteren. De bladcompost die dat oplevert is volgens Weer & Radar geschikt voor bodemverbetering en bijvoorbeeld de teelt van aardbeien.
• De composthoop. Dit kan ook, met één kanttekening. Blad bevat veel koolstof en weinig stikstof, dus het aandeel in een gewone compostbak mag niet hoog zijn. Meng het met groener materiaal of hou het apart in die korf. Begin je nog, kijk dan bij composteren voor beginners. Laat je een bladhoop de hele winter liggen, dan kun je volgens Kassa in de lente de bovenste en middelste laag over de tuin uitstrooien en door de toplaag werken.

En als het echt te veel is

Staat er een grote boom en is er geen plek meer, dan kan het blad de gft-bak in. Kassa noemt ook de bladkorven die sommige gemeenten langs de straat zetten, en de meeste milieubrengstations nemen het aan. Kijk op de site van je gemeente wat er bij jou in de buurt staat, want dat verschilt per plaats. Het blad afvoeren in het restafval of de plasticbak is niet de bedoeling, en verbranden of dumpen in het bos evenmin, waarschuwt Weer & Radar. Die laatste twee zijn verboden.

Wie de volgorde aanhoudt, merkt dat er na een paar weekenden weinig overblijft voor de container. Het gazon is schoon, de paden zijn begaanbaar en de border is dikker toegedekt dan hij zonder jouw hulp was geweest. Dat is ook de reden om er rustig de tijd voor te nemen: de meeste bomen zijn over een paar weken wel klaar, en dan hark je het gras nog één keer na.