Vol pluizenfilter in je droger: waarom het brand geeft en hoe vaak je reinigt

Een dikke grijze laag pluis in het filter van de wasdroger kennen de meeste mensen wel. Je veegt hem eraf of laat hem nog een keer zitten. Toch is juist dat pluis brandbaar materiaal op een plek waar het warm wordt. Duurzaam Nieuws zette op 12 november de cijfers en adviezen van de brandweer op een rij. De kern is dat het filter maar een deel van het verhaal is. Het stof dat erdoorheen glipt, zit verderop in het apparaat, waar je het niet ziet.

Hoe vaak de droger bij brand betrokken is

Volgens een overzicht van KIWA uit 2019, gemaakt in opdracht van Netbeheer Nederland, veroorzaakte de wasdroger dat jaar het vaakst brand van alle huishoudelijke apparaten in Nederland. Ongeveer 63 procent van de Nederlandse huishoudens heeft een droger, en volgens cijfers die Brandweer Nederland aanhaalt is een droger betrokken bij bijna een op de drie woningbranden.

Dat maakt de droger nog niet de grootste brandoorzaak in huis. Brandweer Nederland zet elektrische apparaten, vooral wasmachines en drogers, op de derde plaats, na stoken en koken. Onderzoek van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid noemt juist roken als belangrijkste oorzaak. Welke oorzaak bovenaan staat, hangt af van welk onderzoek en welke periode je bekijkt.

Hoeveel schoonmaken uitmaakt, laat een Amerikaanse schatting zien. De National Fire Protection Association telde van 2014 tot 2018 gemiddeld 13.820 woningbranden per jaar in de Verenigde Staten waarbij een droger betrokken was, en bij 32 procent daarvan was onvoldoende schoonmaken de oorzaak. Dat cijfer kun je niet op Nederland plakken. Een Nederlands percentage voor brand door specifiek een vol pluizenfilter bestaat niet.

Waarom pluis in een droger vlam vat

Pluis bestaat uit losgeraakte vezels van je kleding en handdoeken. Het is licht, droog en luchtig, en daardoor brandt het makkelijk. Volgens Brandweer Nederland kan stof in een droger vlam vatten door een gloeiend verwarmingselement, een kapotte motor of vonkende contacten. Een vol filter zorgt bovendien dat de warme lucht minder goed weg kan, zodat het apparaat harder moet werken.

Het soort droger maakt veel verschil. Een gewone luchtafvoer- of condensdroger kan binnenin warmer worden dan 80 graden. Een warmtepompdroger wordt binnenin niet warmer dan ongeveer 35 graden en heeft geen verwarmingselement. Het brandrisico is bij dat type daardoor flink lager. Dat is geen vrijbrief om het onderhoud over te slaan, want ook daar hoopt het stof zich op en ook daar zit een motor in.

Hoe vaak je wat schoonmaakt

De brandweer houdt drie ritmes aan, en het helpt om ze los van elkaar te zien, omdat ze elk ander stof aanpakken.

• Na elke droogbeurt het pluizenfilter. Haal het pluis er met je vingers of een droge doek af. Zit het filter vol met een grijs waas dat niet loskomt, spoel het dan af onder de kraan en laat het goed drogen voor je het terugplaatst.
• Minstens één keer per maand de condensor of warmtewisselaar. Dat is het onderdeel dat het vocht uit de warme lucht haalt. Fijn stof dat door het filter komt, blijft daar hangen en kan gaan smeulen. Waar dat onderdeel zit en hoe je het eruit haalt, verschilt per merk, dus pak de handleiding erbij.
• Minstens één keer per jaar de afvoerslang, als je een droger met luchtafvoer hebt. Raakt die verstopt, dan kan het apparaat oververhitten.

Een stofzuiger met een smal mondstuk is handig voor de randen waar je met je hand niet bij komt. Water en een zachte borstel zijn genoeg; schoonmaakmiddel is voor dit klusje niet nodig.

Wat je verder checkt naast het filter

Onderhoud is maar een deel van de voorzorg. De rest gaat over wanneer en waar de droger draait.

Brandweer Nederland adviseert om thuis én wakker te zijn als de droger aanstaat. Een beginnende brand merk je dan op tijd. Een droger ’s nachts laten draaien, of de deur uitgaan terwijl hij nog loopt, is dus precies wat je beter niet doet. De Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zegt hetzelfde en voegt toe dat je de droger aansluit op een geaard wandstopcontact, dus niet via een verlengsnoer of stekkerdoos.

Hang verder een rookmelder in de ruimte waar de droger staat, naast of boven het apparaat. Dat is een aanvulling op de rookmelder op de overloop, geen vervanging. Staat de droger op zolder of in een bijkeuken, dan hoor je een melder op de overloop vaak pas laat.

Zet ook geen wasmand, stapel kleding of dozen tegen de achterkant of de luchtopening. En hoor je een droger ineens anders klinken, ruik je een brandlucht of voelt de buitenkant warmer aan dan normaal, zet hem dan uit en laat hem nakijken. Hetzelfde geldt voor ander apparaat dat in huis langdurig stroom trekt, zoals een thuisaccu, waarover de brandweer eerder waarschuwde wat je moet weten over de stekkerbatterij.

Minder drogen, minder pluis

Het eenvoudigste brandpreventie-advies staat eigenlijk niet in het lijstje van de brandweer. Elke beurt die niet in de droger gaat, levert geen pluis op en slijt je kleding minder. Het pluis in het filter is immers niets anders dan vezels die van je trui of handdoek zijn afgeschuurd. Wie in deze maanden een deel van de was aan een rek in een geventileerde ruimte hangt, spaart dus stroom, kleding en een stukje risico. Voor wol is dat sowieso de betere weg, zoals in ons stuk over een wollen trui wassen zonder krimpen.

Wil je wel drogen, maak het pluizenfilter dan een vast onderdeel van het uitladen. Was eruit, filter leeg, deur dicht. Dat kost tien seconden en is de gewoonte die het meeste verschil maakt.