Zonnepanelen in 2027: wat verandert er op je energierekening?
Op 1 januari 2027 stopt het salderen. Met je eigen jaarafrekening reken je uit wat dat kost, en waarom verbruik verschuiven nu ineens wel loont.
Over zeven weken stopt de salderingsregeling. Wie zonnepanelen heeft, kan teruggeleverde stroom dan niet meer wegstrepen tegen de stroom die hij ’s avonds of in de winter van het net haalt. Duurzaam Nieuws zette op 11 november op een rij wat dat betekent voor je energierekening. Het belangrijkste punt is eenvoudig. Stroom die je zelf direct gebruikt, wordt in 2027 een stuk meer waard dan stroom die je teruglevert.
Hoeveel dat voor jou scheelt, hangt af van een paar getallen die al op je jaarafrekening staan. Met één rekenvoorbeeld zie je waar de winst zit en waarom het verschuiven van je verbruik in 2027 wel loont, terwijl het dit jaar nauwelijks iets opleverde.
Wat er op 1 januari 2027 verandert
Tot en met 31 december 2026 mag je zelf opgewekte stroom nog verrekenen met je verbruik, schrijft de Rijksoverheid. Daarna betaal je voor alle stroom die je van het net afneemt het gewone tarief, met energiebelasting en btw. Voor elke kilowattuur die je teruglevert, krijg je een vergoeding van je energieleverancier. Tot 2030 moet die minstens de helft zijn van het kale leveringstarief, dus het tarief zonder belastingen.
Daarnaast mogen leveranciers terugleverkosten rekenen, maar volgens de Rijksoverheid alleen voor kosten die ze zelf maken om de teruggeleverde stroom te verwerken. De ACM houdt daar toezicht op. Volgens Duurzaam Nieuws kunnen die kosten een groot deel van de vergoeding opslokken en soms zelfs hoger uitvallen.
Een rekenvoorbeeld met je eigen jaarafrekening
Duurzaam Nieuws gebruikt een helder voorbeeld. Je levert in een jaar 2.000 kWh terug en neemt 2.500 kWh af van het net. Onder de regels van 2026 betaal je dan voor 500 kWh, het verschil. Vanaf 2027 betaal je voor alle 2.500 kWh het volle tarief, en krijg je voor de 2.000 kWh die je teruglevert een losse vergoeding, eventueel min terugleverkosten.
Pak je eigen jaarafrekening erbij en zoek twee getallen op: hoeveel kWh je van het net afnam en hoeveel je teruggaf. Die vind je ook in je slimme meter of de app van je leverancier. Hoe dichter die twee bij elkaar liggen, hoe groter de verandering voor jou. Wie 2.000 kWh teruglevert, kreeg daar tot nu toe in feite de volle stroomprijs voor, zolang hij meer afnam dan teruggaf. Straks is dat de vergoeding van je leverancier, en die ligt een flink stuk lager.
Waarom verschuiven nu wel loont
Hier zit het deel dat in de meeste uitleg ontbreekt. Stel dat je de wasmachine niet ’s avonds maar op een zonnige middag laat draaien. Dan neem je 1 kWh minder af van het net en lever je 1 kWh minder terug. Onder de salderingsregeling viel dat tegen elkaar weg, zolang je in totaal meer afnam dan teruggaf. Het maakte voor je rekening dus nauwelijks uit wanneer je waste.
Vanaf 2027 is dat anders. Die ene verschoven kWh bespaart je het volle afnametarief met belastingen, en je mist alleen de terugleververgoeding die je ervoor had gekregen. Rekent je leverancier terugleverkosten per kWh, dan bespaar je die ook nog. Het verschil tussen die twee bedragen is precies wat verschuiven je per kWh oplevert.
Gemiddeld gebruik je zelf ongeveer 30 procent van de stroom die je panelen opwekken, schrijft het Kenniscentrum Duurzaam Leven, het voormalige Milieu Centraal. Er is dus ruimte. Duurzaam Nieuws noemt de wasmachine, de vaatwasser en de droger overdag, en het laden van een elektrische auto als de zon schijnt. Let wel op bewolkte dagen. Kijk naar wat je panelen echt opwekken in je omvormer-app, niet alleen naar de klok.
Je contract en een eventuele thuisbatterij
Loopt je energiecontract door in 2027, kijk dan wat erin staat over salderen en over het stoppen ervan. De Consumentenbond raadt aan je leverancier schriftelijk te vragen welke afspraken er vanaf 2027 gelden. Het belastingvoordeel verdwijnt in elk geval, ook als je contract nog verrekening bevat. Wijzigt je leverancier de voorwaarden, dan mag je kosteloos overstappen. Een oud contract is volgens de Consumentenbond ook niet automatisch voordeliger.
Vergelijk bij een nieuw contract de totale kosten per jaar, niet alleen de prijs per kWh. De terugleververgoeding, de terugleverkosten en de manier waarop die worden berekend (per kWh, als vast bedrag of per staffel) tellen allemaal mee. Duurzaam Nieuws noemt drie soorten contracten: vast, variabel en dynamisch. Bij een dynamisch contract volgen de prijzen de markt.
Een thuisbatterij lijkt het voor de hand liggende antwoord, maar dat is hij niet voor iedereen. Duurzaam Nieuws wijst op de aanschafkosten, de beperkte opslag en het verlies bij laden en ontladen, en op het feit dat een batterij het gat tussen een zonnige zomer en een donkere winter niet dicht. Eerst je verbruik verschuiven en daarna pas rekenen aan een batterij is het advies. Wanneer een batterij wel loont, zochten we in oktober uit in ons stuk over de thuisbatterij na het einde van de salderingsregeling.
De eerste stap kost niets. Noteer de komende weken je opwek, je verbruik en je teruglevering, en vergelijk ze over een langere periode dan een paar zonnige dagen. Dan weet je in januari precies welke apparaten je naar de middag haalt.
