Chocoladeletter duurder, maar ook kleiner? Wat er in West-Afrika aan de hand is
Overstromingen in Ghana en Ivoorkust houden cacao duur. Wat dat betekent voor je chocoladeletter, hoe je krimpflatie zelf ziet en wat de boer ervan merkt.
De chocoladeletters liggen weer in de winkel, en wie er een paar in het mandje legt, merkt al een paar jaar dat ze niet meer zo goedkoop zijn als vroeger. Duurzaam Nieuws zocht op 12 november uit waar dat vandaan komt. De oorzaak ligt in Ghana en Ivoorkust, waar samen meer dan 60 procent van alle cacao vandaan komt. Of je letter dit jaar echt kleiner is geworden, is minder zeker dan de kop van dat stuk doet vermoeden.
Wat er wel vaststaat, en wat je zelf in de winkel kunt nagaan, zet je hieronder op een rij. Daarna de vraag die voor wie bewust kiest het meest telt. Komt er van die hogere prijs iets terecht bij de mensen die de cacao telen?
Wat er met de cacaoprijs gebeurde
De prijs van cacao heeft een paar wilde jaren achter de rug. Volgens de cijfers die Duurzaam Nieuws aanhaalt van Capital.com, kostte een ton cacao in 2022 ongeveer 2.500 dollar. In 2024 piekte de prijs rond 12.000 dollar. Eind 2025 was hij teruggezakt richting 6.000 dollar. Begin juli 2026 stond de prijs op het hoogste punt in 24 weken, rond 5.723 dollar, nadat overstromingen en hevige regen op plantages in Ghana en Ivoorkust de oogst raakten. Op 3 november 2026 sloot het decembercontract op de beurs in New York op 5.435 dollar per ton.
Cacao is dus een stuk goedkoper dan op de piek, maar nog altijd ruim duurder dan voor de prijscrisis. In Ivoorkust daalt de hoofdoogst bovendien voor het derde jaar op rij fors. Voor chocoladeletters vond Rabobank al dat ze in 2024 20 tot 25 procent duurder waren dan een jaar eerder, schrijft Duurzaam Nieuws. Een vergelijkbaar cijfer voor dit seizoen noemt het stuk niet.
Kleiner of niet, zo zie je het zelf
Krimpflatie betekent dat de verpakking hetzelfde blijft of de prijs gelijk, terwijl er minder in zit. Volgens Duurzaam Nieuws waarschuwt de Consumentenbond dat het in supermarkten nog niet verdwenen is, en zijn er bij andere chocoladeproducten voorbeelden van repen die van 100 naar 75 gram gingen. Voor chocoladeletters zijn over dit seizoen geen gewichtsgegevens vastgesteld. Je kunt dus niet zeggen dat ze dit jaar vaak kleiner zijn geworden.
Wil je het voor je eigen letter weten, dan heb je aan twee dingen genoeg. Het gewicht staat op de wikkel, en op het schapkaartje staat naast de prijs ook de prijs per kilo. Die kiloprijs is de eerlijkste vergelijking tussen merken en formaten, en tussen dit jaar en vorig jaar als je een bon of foto hebt bewaard.
Wat de boer ervan ziet
Hier wordt het verhaal minder vrolijk. Een hogere wereldprijs betekent niet automatisch meer geld voor de teler. In Ivoorkust stelt de overheid een vaste prijs vast die boeren per kilo krijgen. Volgens The Rio Times is die voor het seizoen 2026/27 vastgesteld op 1.200 CFA-frank per kilo, zo’n 57 procent lager dan de recordprijs van 2.800 frank voor de hoofdoogst van 2025/26. De prijs is gebaseerd op cacao die al vooruit was verkocht in de maanden dat de wereldprijs laag stond.
Juist in zo’n jaar laat een keurmerk zien wat het waard is. Fairtrade heeft een minimumprijs die als vangnet werkt als de marktprijs zakt. Sinds 1 oktober 2026 is die in Ghana 3.500 dollar per ton en in Ivoorkust 3.200 euro per ton. Daar bovenop komt een premie van 275 dollar per ton in Ghana en 250 euro per ton in Ivoorkust. Coöperaties in die twee landen moeten volgens Fairtrade minstens 40 procent van die premie contant aan de boeren uitbetalen. Voor biologische cacao komt er nog een extra toeslag bij.
Bewust kiezen bij het schap
Het verschil tussen twee letters zit niet alleen in de smaak, maar ook in wat er achter de wikkel gebeurt. Kijk dus naar het keurmerk op de verpakking, naar het gewicht en naar de prijs per kilo. Dan weet je wat je koopt en waar je geld heen gaat. Welke keurmerken je verder op een letter tegenkomt en wat er in een gewone melkletter zit, schreven we eerder in ons stuk over chocoladeletters van topchefs.
Een duurdere letter is daarmee geen reden om hem te laten liggen. Het is wel een moment om er eentje te kiezen waarvan je weet dat de boer aan het begin van de keten er ook iets aan overhoudt.
