Kiwibessen liggen nu bij Albert Heijn: wat het zijn en hoe je ze eet

Ze liggen sinds kort in het fruitschap van Albert Heijn: kiwibessen. Kleine, gladde, groene vruchtjes ter grootte van een dikke druif, in een bakje van 100 gram voor 2,49 euro, meldde Culy gisteren. Wie ze nog nooit heeft gezien, denkt aan een kruising van druif en kiwi, en dat is niet eens zo ver van de waarheid. Voor wie graag eerlijk en simpel eet, is dit een van de leukere nieuwe producten van het najaar. Al is het maar omdat er niets aan hoeft te gebeuren.

Wat een kiwibes is

De kiwibes is de vrucht van Actinidia arguta, een klimplant uit dezelfde familie als de gewone kiwi. In het Engels heet hij hardy kiwi of baby kiwi, en die eerste naam zegt iets belangrijks: de plant is winterhard. Waar de gewone kiwi een warm klimaat nodig heeft, groeit deze soort ook in een Nederlandse tuin, tegen een muur of over een pergola. Het is dus geen exoot uit de tropen, ook al oogt hij zo.

Snijd een kiwibes door en je ziet precies wat je bij een kiwi ziet: groen vruchtvlees, een lichtere kern en een krans van piepkleine zwarte zaadjes. Het verschil zit aan de buitenkant. Geen harige bruine schil, maar een dun, glad velletje dat je gewoon meeëet. Vandaar de vergelijking met de druif: je wast ze, je stopt ze in je mond, klaar.

Zo smaken ze en zo eet je ze

De smaak ligt dicht bij kiwi, maar zoeter en sappiger, met minder van dat zure randje dat een grote kiwi soms heeft. Albert Heijn omschrijft ze volgens Culy als zoet en lichtzuur met een zachte textuur. Wij zouden zeggen: kiwi zonder de moeite. Geen mesje, geen lepeltje, geen plakkerige handen, en ook geen gedoe met een halve kiwi die je in de koelkast laat verpieteren.

Juist daarom passen ze goed in een eenvoudige keuken. Een handje door de yoghurt of havermout in de ochtend, halve besjes door een salade met geitenkaas of feta, of gewoon als iets zoets na het eten in plaats van een koek. Wie de suiker in het ontbijt probeert terug te dringen, heeft hier een natuurlijk zoetje bij de hand; kijk ook eens naar deze suikervrije ontbijtideeën waar ze goed in passen. Ze zijn ook een prettige vervanger van druiven op plekken waar je iets frisser wilt.

Wel even wassen voor je ze eet, net als bij druiven. Een dun eetbaar velletje vangt onderweg van boomgaard naar bakje precies hetzelfde op als de rest van het fruit.

Bewaren en rijpheid herkennen

Kiwibessen zijn op hun best als ze een klein beetje meegeven onder je duim. Steenhard betekent nog niet rijp: laat ze dan een dag of twee in het bakje op het aanrecht liggen, zoals je met een harde avocado of kiwi zou doen. Zijn ze eenmaal zacht, dan horen ze in de koelkast, waar ze een paar dagen goed blijven. Rimpelige of doorzichtige plekken zijn het teken dat je moet opschieten; dan zijn ze nog prima door een smoothie te draaien.

Een tip uit eigen keuken: koop niet meer bakjes tegelijk dan je in een paar dagen opeet. Het zijn zachte vruchtjes met een dun velletje, en die verdragen wachten slechter dan een appel. Precies het soort product waarbij het loont om per keer een klein beetje te kopen.

Waarom ze juist nu in de winkel liggen

Kiwibessen hebben een kort seizoen. Ze worden vanaf de nazomer tot ergens in de herfst geoogst, schrijft Culy, en dat verklaart waarom je ze het grootste deel van het jaar nergens ziet. Dat korte seizoen is voor ons eerder een pluspunt dan een minpunt. Fruit dat maar een paar weken per jaar te koop is, eet je met meer aandacht dan iets wat altijd in het schap ligt, en het hoort bij het ritme van het jaar zoals aardbeien bij juni horen.

Waar deze bakjes precies vandaan komen, staat niet in het bericht van Culy. Omdat de plant winterhard is, wordt hij ook in Europa geteeld, maar de herkomst lees je alleen op het etiket. Wie het echt van dichtbij wil, kan overwegen zelf een plant te zetten: een Actinidia arguta is bij het tuincentrum of een online kwekerij te koop en levert na een paar jaar geduld een eigen oogst. Let er dan op dat je bij veel rassen een mannelijke en een vrouwelijke plant nodig hebt, of een zelfbestuivend ras kiest.

Is het de prijs waard

Bijna 25 euro per kilo is geen koopje, laten we daar eerlijk over zijn. Vergeleken met een gewone kiwi betaal je flink meer per hap. Daar staat tegenover dat een bakje van 100 gram precies een portie is, dat er geen schil of afsnijdsel in de gft-bak verdwijnt en dat het voor kinderen een van de makkelijkste stukken fruit is om zelf te pakken. Als seizoensproduct voor een paar weken vinden wij het die prijs waard; als vaste post op de boodschappenlijst niet. Koop een bakje, proef, en ga daarna weer terug naar de peren en appels van dit seizoen.