Oven ontvetten zonder chemie: met soda en azijn krijg je hem schoon

Een ovenreiniger uit de spuitbus werkt snel, maar de keuken ruikt er nog uren naar en je moet met handschoenen en open ramen aan de slag. Het kan ook met spullen die je waarschijnlijk al in de kast hebt staan. Je hebt alleen wat geduld nodig, want het werk zit vooral in het wachten.

Het Amerikaanse woonplatform The Spruce zette op 21 oktober een methode op een rij om de oven schoon te krijgen zonder te schrobben. Die werkt in een Nederlandse keuken net zo goed, met één belangrijke vertaalslag. Wat Amerikanen baking soda noemen, is bij ons iets anders dan de soda die naast de afwasmiddelen staat.

Eerst de vertaling, dan de methode

Baking soda is natriumbicarbonaat. In Nederland koop je dat als zuiveringszout of dubbelkoolzure soda, meestal bij het bakken of in de schoonmaakhoek. Het is mild, je kunt het met blote handen aanraken en het schuurt licht zonder krassen.

Huishoudsoda, ook wel kristalsoda, is natriumcarbonaat. Dat is een stuk sterker en lost vet beter op, maar het irriteert je huid en kan sommige oppervlakken aantasten. Gebruik je dat, draag dan handschoenen en gebruik het niet op aluminium. Voor de methode hieronder bedoelen we zuiveringszout. Meer over het verschil en wat je er verder mee doet, lees je in ons stuk over natuurlijke schoonmaakmiddelen met azijn, soda en zeep.

Lichte vervuiling met stoom en azijn

Is de oven alleen wat vettig, dan is stoom vaak genoeg. Haal de roosters eruit en zet ze in een gootsteen of badkuip met heet water en een scheut afwasmiddel. Vul een grote ovenschaal met koud water en een flinke scheut schoonmaakazijn. Zet die in de oven, verwarm hem tot ongeveer 200 graden en laat het water een halfuur dampen. Laat de oven daarna afkoelen tot hij handwarm is en veeg het losgeweekte vet weg met een vochtige doek.

Aangekoekt vet met een zuiveringszoutpasta

Voor het echte werk gebruik je een pasta. The Spruce gaat uit van een kopje zuiveringszout met ongeveer twee eetlepels water, net genoeg om een smeerbare pasta te krijgen. Zo pak je het aan.

1. Zet de oven uit en laat hem helemaal afkoelen. Haal roosters en bakplaten eruit.
2. Smeer de pasta op de bodem, de wanden en de binnenkant van de deur. Blijf weg van de verwarmingselementen en van de ventilator achterin.
3. Laat het minstens een paar uur zitten, het liefst een nacht. Het zout trekt in het vet en maakt het zacht.
4. Veeg de pasta weg met een vochtige doek of een kunststof schraper. Op hardnekkige plekken spray je wat azijn. Het gaat bruisen en dat helpt de laatste resten los te maken.
5. Neem alles na met schoon water, zodat er geen witte waas achterblijft. Zet de oven daarna even op lage stand om hem te drogen.

Geen staalwol of schuursponsje gebruiken, ook niet op het glas van de deur. Kleine krasjes in het email of glas houden later juist meer vuil vast.

Let op bij pyrolyse en katalyse

Niet elke oven heeft deze behandeling nodig of verdraagt hem. Een pyrolyse-oven reinigt zichzelf door het vuil bij 400 tot 500 graden tot as te verbranden, zoals Coolblue uitlegt. Je veegt alleen de as weg. Haal de roosters en geleiders er dan wel eerst uit, want die kunnen vervormen.

Een oven met katalytische wanden heeft ruwe, poreuze panelen die vet opnemen en dat bij hoge temperatuur afbreken. Een pasta of schuurmiddel op die wanden kan de poriën dichtsmeren. Laat de oven na het bakken liever nog tien tot vijftien minuten op hoge stand doorlopen, dan reinigen de wanden zichzelf. Gebruik de pasta alleen op de gladde delen, zoals bodem en deur. Twijfel je wat je hebt, kijk dan in de handleiding.

Ons advies is om het makkelijk te houden. Een vel bakpapier onder een ovenschotel of een lekbak op de onderste richel voorkomt het meeste aangekoekte vet. En een snelle veeg met een vochtige doek als de oven nog lauw is, scheelt je later een nacht inweken. Gebruik daar wel een schone doek voor, want een oude spons zit vol bacteriën, zoals we eerder schreven over je keukenspons vervangen of uitkoken.