Duurzaam

Eieren van je eigen kippen eten: waarom het RIVM het afraadt en wat je doet

Het RIVM raadt af eieren van eigen kippen te eten vanwege PFAS uit de bodem. Waarom wormen de bron zijn en wat je nu met je eieren doet.

Marit 16 november 2026 5 min lezen
Kippen scharrelen in een tuin met gras

Een paar kippen in de tuin, elke ochtend een vers ei: voor veel mensen is dat het toppunt van eerlijk eten. Toch raadt het RIVM al sinds april 2025 af om eieren van je eigen kippen te eten, in heel Nederland. Duurzaam Nieuws zette deze week op een rij waarom, en het antwoord ligt letterlijk onder de voeten van je kippen. Het gaat om PFAS, en die komen via de bodem in het ei.

Dat advies roept vragen op die je niet meteen in een nieuwsbericht beantwoord ziet. Kun je je kippen nog houden? Helpt het als je de eieren goed kookt? En wat doe je met de eieren die er nu liggen? Hieronder wat de onderzoekers en het Voedingscentrum er zelf over zeggen.

Wat het RIVM ontdekte

Het begon in 2023 rond de Chemours-fabriek in Dordrecht. Daar adviseerden het RIVM en de GGD Zuid-Holland Zuid kippenhouders om hun eigen eieren niet meer te eten, omdat meer dan driekwart van de geteste eieren te veel PFAS bevatte. In 2025 keek het RIVM breder, naar eieren van hobbykippen op 60 plekken verspreid over het land. Het Voedingscentrum vat de uitkomst samen: op 31 van die 60 locaties kwam je met één ei per week of minder al boven de gezondheidskundige grens. Op 9 locaties waren meer dan vier eieren per week nog veilig. De rest zat daartussen.

Dat het om heel Nederland gaat en niet alleen om de buurt van een fabriek, maakt dit anders dan eerdere waarschuwingen. Het advies geldt ook voor eieren uit een volkstuin, een dierenweitje, een kinderboerderij of een zorgboerderij. Eieren uit de supermarkt, van de markt of uit de speciaalzaak vallen er niet onder; daarin zijn geen hoge waarden gevonden en wetgeving en controles houden dat zo.

Waarom de bodem de bron is

In maart 2026 publiceerde het RIVM een vervolgonderzoek naar de herkomst. De belangrijkste verdachte bleek de regenworm. Kippen scharrelen en pikken wormen op, en wormen nemen PFAS op uit de grond. In de wormen zaten relatief hoge gehaltes, en het waren dezelfde soorten PFAS als in de eieren. Spinnen, kevers en slakken dragen mogelijk ook bij, maar daarover kan het RIVM nog niets met zekerheid zeggen.

De onderzoekers keken ook naar water, grond, stro, zaagsel en het hout van het hok. Daarin zaten wel PFAS, maar veel minder dan in de wormen, te weinig om de hoge waarden in de eieren te verklaren. Kippen die buiten rondliepen legden de eieren met de hoogste gehaltes; bij kippen die binnen bleven lag het veel lager.

Dat zet een vanzelfsprekende gedachte op zijn kop. Een ruime uitloop met veel gras en wormen is goed voor je kippen, maar het is juist geen garantie voor een schoon ei. Uit een analyse van 801 ingestuurde eieren bleek dat ongeveer twee op de drie een Europese limiet overschreden, en hoe meer buitenruimte per kip, hoe groter die kans. Hetzelfde mechanisme zagen onderzoekers eerder bij dioxines, die via bodemdeeltjes in eieren van bedrijfskippen kwamen.

Waar de PFAS in de bodem oorspronkelijk vandaan komt, heeft het RIVM nog niet onderzocht. Ook de schommelingen in de tijd zijn onverklaard: de gehaltes wisselen door het jaar, maar niet volgens de seizoenen. Daarom zegt één meting van jouw tuin weinig over volgende week, en nog minder over de tuin van de buren.

Wat je nu doet met je eieren

Het Voedingscentrum is duidelijk: het laagste risico is geen eieren van eigen kippen eten. In 2024 luidde het advies nog dat je eigen eieren kon afwisselen met gekochte, maar dat is dus strenger geworden. Voor kinderen en zwangere vrouwen geldt hetzelfde als voor iedereen.

  • Koken helpt niet. PFAS gaan niet weg door koken of bakken, en je kunt ze ook niet aan een ei zien.
  • Laten testen geeft geen zekerheid. Het kan bij een laboratorium, maar omdat de waarden per ei en per periode verschillen, zegt een goede uitslag weinig over het volgende ei.
  • Weggooien in de grijze bak. Gooi eieren die je niet eet bij het restafval en niet bij het gft, zodat de stoffen niet in compost terechtkomen.
  • Geen paniek over wat je al at. Eén ei met te veel PFAS geeft niet direct gezondheidsklachten. Het gaat om langdurig te veel binnenkrijgen, wat onder meer het immuunsysteem kan beïnvloeden.

Over het houden van kippen zelf zegt het advies niets. Wie kippen vooral houdt voor het gezelschap of het scharrelen in de tuin, kan dat blijven doen en de eieren laten voor wat ze zijn. Het RIVM zegt ook niets over voer of het overdekken van de ren als oplossing; voer en drinkwater kunnen volgens het Voedingscentrum vervuild zijn, maar daar is meer onderzoek voor nodig. Ga dus niet op eigen houtje je kippen binnen houden in de hoop dat het dan wel goed zit.

Hoe dit samenhangt met je moestuin

Wie kippen heeft, heeft vaak ook een moestuin, en dezelfde vraag speelt daar. Wanneer je je eigen groente nog veilig kunt eten, zochten we uit in ons stuk over PFAS in de moestuin. Bij eieren is de route een andere: de stof gaat eerst van de grond naar de worm en dan via de kip naar het ei.

Het Voedingscentrum hoopt op een Europees verbod op de hele groep PFAS. Tot die tijd is het advies eenvoudig, ook al voelt het tegennatuurlijk: haal je eieren in de winkel en laat je kippen gewoon kip zijn. Heb je vragen over je eigen gezondheid, dan kun je terecht bij de GGD in je regio.