Witte strepen op je kipfilet: wat ze zeggen over de kip en hoe je bewuster kiest

Haal een kipfilet uit de verpakking en je ziet soms witte lijntjes die met de vezels meelopen. Vandaag schrijft Duurzaam Nieuws dat die strepen iets zeggen over hoe snel kippen groeien. Dat klopt, met een belangrijke kanttekening. Het verband geldt voor groepen dieren. Aan één filet op je snijplank kun je niet aflezen hoe snel juist die kip is gegroeid. Wat kun je er dan wel mee in de supermarkt?

Wat die strepen zijn

Witte strepen ontstaan doordat spiervezels in de borstspier deels worden vervangen door vet en bindweefsel. Ze lopen evenwijdig aan de vezels, en dat is het verschil met een los velletje of een randje vet dat je er zo af snijdt. Het zit in het vlees zelf.

De koppeling met groeisnelheid gaat terug op werk van onderzoeker Vivek Kuttappan en collega’s van de University of Arkansas, die het verband in 2012 in Poultry Science beschreven. Strepen komen vaker voor bij dieren die snel groeien en zwaar worden, met de grootste kans rond 3,5 kilo levend gewicht. Ras en geslacht spelen ook mee, en mannelijke dieren zijn vaker ernstig aangetast.

Lichte strepen zijn iets anders dan ernstige strepen. In commerciële koppels heeft 12 tot 43 procent van de dieren strepen, maar slechts bij 3 tot 6 procent gaat het om de ernstige vorm. Alleen op die ernstige vorm slaan de cijfers die vaak rondgaan, namelijk tot 224 procent meer vet en ongeveer 9 procent minder eiwit. Een pakje met wat dunne lijntjes hoort daar niet bij.

Is het erg om te eten?

De National Chicken Council, de Amerikaanse brancheorganisatie, stelt dat de strepen geen risico voor de voedselveiligheid vormen. Dat is de stem van de sector, maar ook de critici draaien het vooral om andere vragen. Beniamino Cenci, hoogleraar voedselinspectie aan de Universiteit van Perugia, ziet de strepen als teken van minder vleeskwaliteit en als mogelijke aanwijzing voor welzijnsproblemen door de versnelde groei. Dierenorganisatie The Humane League gaat verder en legt de link met kreupelheid en een slechtere doorbloeding van de spieren.

De vraag is dus minder of je ziek wordt van een gestreepte filet, en meer wat de filet je vertelt over de manier van houden. De normale regels voor rauwe kip gelden gewoon, zoals goed doorbakken en niet afspoelen onder de kraan.

De Britse cijfers, en waarom je die niet zomaar overneemt

De meest geciteerde telling komt van The Humane League uit 2020, een campagneorganisatie die de eigen-merk kipfilet van acht Britse supermarkten bekeek. In 85 procent van de verpakkingen zat minstens één filet met strepen, met uitschieters bij Asda (94 procent), Aldi en Lidl (allebei 92 procent). Bij kip met een hoger welzijnskeurmerk was dat 11 procent.

Dat verschil is opvallend, maar het zijn Britse verpakkingen uit 2020. Vergelijkbare cijfers voor Nederlandse supermarkten zijn er volgens Duurzaam Nieuws niet. En hier ligt de situatie anders. De Nederlandse supermarkten spraken af dat de snelgroeiende kip zonder keurmerk uiterlijk 2023 uit het schap zou zijn, meldde de NOS in 2021. De vervanger is kip met minimaal één Beter Leven-ster, van een langzamer groeiend ras. Die dieren leven volgens hetzelfde bericht zo’n acht tot negen weken in plaats van zes, met 12 in plaats van 20 kippen per vierkante meter en een overdekte uitloop.

Zie je strepen op een filet uit een Nederlandse supermarkt, dan kun je dus niet zomaar concluderen dat je met een plofkip te maken hebt. Een langzamer groeiend ras betekent ook niet dat je nooit een streep ziet. Hoe vaak die hier voorkomen, daarover zijn geen vergelijkbare cijfers.

Hoe je bewuster kiest

Het streepje op de filet is dus een slechte keuzehulp. Het zegt niets over die ene kip, en het etiket vertelt je meer.

Eén ster betekent een langzamer ras, meer ruimte en een overdekte uitloop die de kip niet echt buiten brengt. Vanaf twee sterren gaat de kip wel naar buiten, volgens de NOS. Biologisch is de andere route. Biologische boerderijen werken volgens The Humane League met langzamer groeiende rassen. Wie een stap verder wil, kijkt dus naar twee of drie sterren of naar biologisch, en koopt desnoods wat minder kip of een kleinere portie.

Let daarnaast op de plekken waar het keurmerk niet vanzelf meekomt. De afspraak uit 2021 ging over de supermarkt. Groothandel, horeca, markt en slager vielen daar volgens de NOS buiten, en een groot deel van de kip wordt geëxporteerd. Wakker Dier voert nog steeds campagne, ook richting fastfoodketens. Bij een kipsaté op de markt of een kipburger buiten de deur is vragen dus zinvoller dan aan het vlees kijken. Kijk ook bij bewerkte kip op de verpakking, want kipvleeswaren waren in 2019 nog een aparte discussie.

Koop je wat meer ineens? Bewaren kan prima, zolang je let op wanneer ontdooid vlees wel en niet terug de vriezer in mag.

Wat je kunt onthouden

Witte strepen zeggen iets over hoe kippen in een koppel groeien, niet over die ene kip. Ze worden vaker gevonden bij snelle groei en hoog gewicht, en dat maakt ze een nuttig signaal voor onderzoekers en dierenorganisaties. Voor jou in de winkel blijft de ster of het biologische logo de betere aanwijzing. De filet zelf hoef je er niet om weg te gooien.