Is kombucha gezond? Wat onderzoek erover zegt

Kombucha is een gefermenteerde drank op basis van thee, suiker en een SCOBY (een cultuur van bacteriën en gisten). Studies suggereren mogelijke voordelen voor de darmflora en antioxidatieve werking, maar veel claims zijn vooral op proefdier- of laboratoriumonderzoek gebaseerd. Voor de meeste mensen is een glas per dag prima.

Wat is kombucha eigenlijk?

Kombucha ontstaat door zwarte of groene thee met suiker te laten fermenteren met behulp van een SCOBY: Symbiotic Culture Of Bacteria and Yeast. Tijdens dat proces, dat ongeveer 7 tot 14 dagen duurt, zetten de micro-organismen suiker om in onder andere azijnzuur, koolzuur en kleine hoeveelheden alcohol. Wat overblijft is een licht prikkelende, zuur-zoete drank.

De drank stamt oorspronkelijk uit Oost-Azië en wordt al honderden jaren gedronken. In Nederland is kombucha de afgelopen jaren behoorlijk populair geworden als zogenoemd “functioneel drankje”.

Voedingswaarde

Per glas (250 ml) commerciële kombucha krijg je grofweg binnen:

• Calorieën: 30-60 kcal
• Eiwit: minder dan 1 gram
• Vet: 0 gram
• Koolhydraten: 7-15 gram (waarvan vooral suikers)
• Cafeïne: 10-25 mg (afhankelijk van de theesoort)
• Alcohol: meestal minder dan 0,5%

Daarnaast bevat kombucha kleine hoeveelheden organische zuren (azijnzuur, glucuronzuur), polyfenolen uit de thee en levende micro-organismen. Het Voedingscentrum (voedingscentrum.nl) beschouwt kombucha niet als noodzakelijk voor een gezond eetpatroon, maar ook niet schadelijk in beperkte hoeveelheid.

Voordelen

Studies wijzen op een aantal mogelijke voordelen, al is veel onderzoek nog kleinschalig of in een labomgeving uitgevoerd:

• Darmflora: kombucha bevat probiotische micro-organismen die kunnen helpen bij een diverse darmflora. Of dit echt klinisch effect heeft op gezondheid, is nog onvoldoende aangetoond bij mensen.
• Antioxidanten: door de theebasis bevat kombucha polyfenolen die in onderzoek worden geassocieerd met antioxidatieve werking.
• Suikervervanger voor frisdrank: voor wie graag iets bruisends drinkt, kan kombucha een lager-suiker alternatief zijn voor frisdrank.
• Hydratatie: als waterige drank draagt het bij aan je vochtinname.

Wanneer minder gunstig?

Er zijn ook situaties waarin voorzichtigheid op zijn plaats is:

• Zwangerschap: door de kleine hoeveelheid alcohol en de levende cultures wordt kombucha doorgaans afgeraden tijdens zwangerschap.
• Verzwakt immuunsysteem: levende micro-organismen kunnen bij ernstig verzwakt afweer een risico vormen.
• Zelf brouwen: zelfgemaakte kombucha kan vervuild raken als hygiëne tekortschiet. Werk schoon en met glazen potten.
• Suiker: niet alle kombucha is suikerarm. Lees het etiket; sommige flesjes bevatten 20+ gram suiker.
• Maag: door de zuren kan kombucha bij gevoelige magen klachten geven.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kombucha mag je per dag?
Eén tot maximaal twee glazen per dag is voor gezonde volwassenen doorgaans prima. Meer levert geen extra winst en kan maag- of darmklachten geven.

Bevat kombucha alcohol?
Ja, een klein beetje, meestal onder 0,5%. Voor volwassenen verwaarloosbaar, maar relevant voor zwangeren, kinderen en mensen die geen alcohol willen.

Is kombucha hetzelfde als waterkefir?
Nee. Beide zijn gefermenteerd, maar kombucha is op theebasis en waterkefir op suikerwater met andere cultures.

Kun je kombucha aan kinderen geven?
Het wordt over het algemeen niet aangeraden vanwege het cafeïne- en alcoholgehalte.

Tot slot

Kombucha is geen wondermiddel, maar voor de meeste gezonde volwassenen een leuke, lager-suiker afwisseling voor frisdrank. De gezondheidsclaims zijn deels gebaseerd op laboratoriumonderzoek en niet altijd klinisch bewezen. Geniet ervan in normale hoeveelheden, lees etiketten op suikergehalte en wees voorzichtig met zelf brouwen.